طريق ثبوت استمناء شرح فارسى : مرحوم مصنف مىفرماين : اين فعل از دو راه ثابت مىشود : 1 - شهادت دو مرد عادل . 2 - يك بار اقرار . شارح ( ره ) مىفرماين : دليل بر كفايت يك بار اقرار عموم خبر [ اقرار العقلاء على انفسهم جايز ] مىباشد كه از تحت آن موارد معتبر التّعدّد بواسطه دليل خارج شده لاجرم باقى موارد مشمول عموم بوده و بدين ترتيب به يك بار اقرار مىتوان قناعت نمود و چون در مورد كلام يعنى استمناء دليلى بر اعتبار تعدّد وجود ندارد از اينرو عموم شاملش مىشود . مرحوم ابن ادريس فرموده‌اند : استمناء به دو بار اقرار ثابت مىشود . ظاهر اين كلام دلالت دارد كه به كمتر از دو بار نمىتوان اكتفاء كرد فلذا مىگوئيم : اگر ايشان از عبارت مذكور اين ظاهر را اراده كرده باشند پس كلام ياد شده در غايت ضعف و سستى است و دليل ضعفش بيانى است كه ايراد نموديم و آن اين است كه عموم خبر دلالت بر اكتفاء بيك مرتبه نموده و مخصّصى در بين نمىباشد . قوله : و يثبت ذلك : مشار اليه [ ذلك ] استمناء مىباشد . قوله : و هو هنا منفى : ضمير [ هو ] بدليل راجع بوده و مشار اليه